جراحی TUR  چیست؟

جراحی TUR یا Trans‑Urethral Resection معمولاً برای درمان بزرگی پروستات (هیپرپلازی خوش‌خیم پروستات – BPH) انجام می‌شود. این روش به کاهش انسداد مجاری ادراری ناشی از بزرگ شدن پروستات کمک می‌کند. در این مقاله سایت تایان به بررسی علل انجام این جراحی، مراقبت های قبل و بعد از جراحی TUR و معرفی مهم‌ترین ابزار مورد نیاز در جراحی می پردازیم.

چرا جراحی TUR انجام می‌شود؟

۱.  برای رفع مشکلات ادراری ناشی از بزرگ‌شدن پروستات

با افزایش سن، پروستات در بسیاری از مردان بزرگ می‌شود (هیپرپلازی خوش‌خیم پروستات – BPH ). این بزرگ شدن، فشار زیادی بر مجرای ادرار وارد می‌کند و باعث بروز مشکلاتی مانند دشواری در شروع ادرار، جریان ضعیف ادرار، نیاز به ادرار مکرر (به خصوص در شب) و احساس عدم تخلیه کامل مثانه می‌شود. این مشکلات می‌توانند کیفیت زندگی را به شدت تحت تاثیر قرار دهند و در صورت عدم درمان، منجر به عوارض جدی‌تری مانند آسیب به مثانه و عفونت‌های ادراری مکرر شوند.

در این حالت، جراحی TURP (برداشت بخشی از پروستات) انجام می‌شود. در این روش، بخش‌هایی از پروستات که مجاری ادراری را مسدود کرده‌اند، از طریق مجرای ادرار برداشته می‌شوند. این کار باعث باز شدن مسیر ادرار، کاهش فشار بر مثانه و بهبود جریان ادرار می‌شود. جراحی TURP یک روش موثر برای تسکین علائم BPH و بهبود کیفیت زندگی بیماران است.

۲.  برای حذف تومورهای سطحی مثانه

برخی تومورها در لایه داخلی مثانه (اپیتلیوم) رشد می‌کنند که به عنوان تومورهای غیرعضلانی شناخته می‌شوند. این تومورها معمولاً در مراحل اولیه تشخیص داده می‌شوند و می‌توانند با جراحی برداشته شوند. اگرچه برخی از این تومورها ممکن است خوش‌خیم باشند، اما برخی دیگر می‌توانند به مرور زمان به لایه‌های عمیق‌تر مثانه گسترش یابند و خطرناک شوند.

جراحی TUR در این موارد برای برداشتن این تومورهای سطحی استفاده می‌شود. با استفاده از رزکتور، تومور از دیواره مثانه جدا شده و برداشته می‌شود. این کار نه تنها تومور را از بین می‌برد، بلکه از پیشرفت آن به لایه‌های عمیق‌تر و گسترش به سایر قسمت‌های بدن نیز جلوگیری می‌کند.

۳. برای حذف جسم یا سنگ کوچک داخل مجرا

گاهی اوقات، اجسام خارجی یا سنگ‌های کوچک که معمولاً ناشی از رسوب مواد معدنی در ادرار هستند، می‌توانند وارد مجرای ادرار شوند و باعث انسداد یا درد شوند. این اجسام یا سنگ‌ها می‌توانند به طور طبیعی از بدن دفع شوند، اما در برخی موارد، به دلیل اندازه یا موقعیت، این کار امکان‌پذیر نیست.

در این شرایط، جراحی TUR می‌تواند برای برداشتن این جسم یا سنگ کوچک از مجرای ادرار استفاده شود. با استفاده از ابزارهای مخصوص، جسم یا سنگ به آرامی از مجرا خارج می‌شود و مسیر ادرار باز می‌شود. این روش معمولاً سریع و کم‌تهاجمی است و می‌تواند به تسکین درد و جلوگیری از عوارض ناشی از انسداد کمک کند.

مراقبت‌های پیش از جراحی TUR

• انجام آزمایشات مورد نیاز: پزشک تمام آزمایش‌های خون، فشار خون و تصویر‌برداری (سونوگرافی یا سیستوسکوپی) را بررسی می‌کند.
• قطع مصرف داروهای ضد انعقاد: اگر دارویی مثل آسپرین یا کوآگولانت می‌گیرید، معمولاً باید ۷ روز پیش از عمل متوقف شود؛ حتماً در مورد قطع داروهای ذکر شده با پزشک مشورت کنید.
• کاهش مصرف غذا و نوشیدنی (بیمار ناشتا باشد): تقریباً ۶ ساعت قبل از عمل هیچ چیزی خورده یا نوشیده نمی‌شود تا هنگام بیهوشی خطر ریزش محتوی معده به ریه‌ها پیش نیاید.
• آگاهی کامل (دریافت رضایت آگاهانه قبل از عمل): قبل از عمل، تیم پزشکی به شما توضیح می‌دهد چه انتظاری دارید، چه عوارضی ممکن است پیش بیاید و چه زمان‌بندی برای بهبودی است.

مهم‌ترین تجهیزات مورد استفاده در جراحی TUR

در طول جراحی از یک لوله نازک به نام ریسکتوسکوپ استفاده می‌شود که داخل آن یک دوربین و یک الکترود حلقه‌ای برای برش قرار دارد. برای تمیز نگه داشتن میدان کاری، مایع الکترولیتی به‌صورت مداوم به داخل مثانه تزریق می‌شود. همچنین تمام ابزارهای مورد نیاز در پک‌های استریل یک‌بار مصرف بسته‌بندی می‌شوند؛ این پک‌ها خطر آلودگی میکروبی را کم می‌کنند و زمان آماده‌سازی برای شروع کار تیم جراحی را به حداقل می‌رسانند.

پک جراحی TUR تایان

اجزای پک جراحی TUR شرکت تایان عبارت است از:

• گان جراح (تقویت شده)
• حوله دست خشک کن
• شان پرفوره
• کاور میز ضد آب
• کاغذ مدیکال
• اندیکاتور کلاس ۵ اتیلن اکساید

لازم به ذکر است پک جراحی TUR نیز مانند تمامی پک های جراحی یکبار مصرف استریل تایان قابل سفارشی سازی براساس نیاز مراکز درمانی است. برای خرید پک جراحی TUR و سایر محصولات شرکت تایان کافیست با ما تماس بگیرید.

زمانبندی بهبودی پس از جراحی  TUR

۱. جراحی TUR‑P (برداشت بخشی از پروستات)

روزهای اولیه (۲‑۰ روز پس از عمل)

• معمولاً یک کاتتر (سوند ادراری) برای یک روز داخل مثانه گذاشته می‌شود.
• ممکن است کمی خون در ادرار وجود داشته باشد؛ این معمولاً به‌طور خودبه‌خودی کاهش می‌یابد.
• درد خفیف ناحیه پرونیوم (پایین شکم) با مصرف مسکن‌های تجویز شده کنترل می‌شود.

هفته اول

• پس از خروج سوند ادراری، اکثر بیماران می‌توانند به‌صورت طبیعی ادرار دفع کنند؛ اگر جریان ادرار هنوز ضعیف یا تکه‌ای باشد، پزشک ممکن است دوباره کاتتر بگذارد.
• فعالیت‌های روزمره سبک (پیاده‌روی کوتاه، کارهای سبک در منزل) قابل انجام است.

هفته دوم

• اکثر افراد می‌توانند به اکثر کارهای روزمره (کارهای اداری، رانندگی) بازگردند.
• هنوز توصیه می‌شود از بلند کردن وزن بیش از ۵ کیلوگرم یا ورزش‌های سنگین (دوچرخه‌سواری، دویدن) خودداری شود.

هفته سوم ‑ چهارم

می‌توانید به‌تدریج ورزش‌های هوازی با شدت متوسط را از سر گرفته و وزن‌های سنگین تری نسبت به هفته های قبل را بلند کنید.

هفته چهار ‑ شش

تمام فعالیت‌های سنگین (ورزش‌های قدرتی، کارهای سنگین) به‌طور ایمن قابل انجام است.

پیگیری بعد از ۴‑۶ هفته

پزشک معمولاً یک معاینه اورولوژیک برای بررسی جریان ادرار و اندازه‌گیری حجم باقی‌مانده مثانه انجام می‌دهد.

۲. جراحی TUR‑BT (حذف تومورهای سطحی مثانه)

روزهای اولیه (۲‑۰ روز پس از عمل)

• معمولاً یک کاتتر (سوند ادراری) برای ۲۴ ساعت در مثانه قرار می‌گیرد تا ادرار خالی شود و مایعات شست‌وشوی داخلی مثانه خارج شوند.
• ممکن است برای ۴۸‑۲۴ ساعت اولین روزهای پس از عمل خون در ادرار مشاهده شود که طبیعی است.

هفته اول

پس از خارج کردن سوند اداری، بیشتر بیماران می‌توانند به‌صورت معمول ادرار کنند؛ برخی ممکن است احساس سوزش یا خارش خفیفی داشته باشند که با مصرف داروهای تجویز شده تسکین می‌یابد.

هفته دوم

• می‌توانید به کارهای سبک روزانه (رفتن به محل کار، خرید) بازگردید.
• همچنان لازم است از فعالیت‌های فیزیکی شدید (بدنسازی، دویدن) پرهیز کنید.

هفته سوم ‑ چهارم

می‌توانید ورزش‌های هوازی متوسط (پیاده‌روی طولانی، شنا) را از سر بگیرید.

هفته چهار ‑ شش

تمام فعالیت‌های ورزشی و کاری سنگین به‌صورت تدریجی قابل انجام است، به شرطی که علائمی مانند خونریزی یا درد مداوم وجود نداشته باشد.

پیگیری‌های خاص

• سیستوسکوپی پیگیری: معمولاً پس از ۳ ماه یک بار برای اطمینان از عدم بازگشت تومور انجام می‌شود؛ سپس بسته به نتیجه، هر ۱۲‑۶ ماه یکبار تکرار می‌شود.
• ارزیابی عملکرد مثانه: پزشک ممکن است حجم باقی‌مانده مثانه و فشارهای داخلی را مدتی بعد بررسی کند تا اطمینان حاصل شود که مثانه به‌درستی کار می‌کند.

نکات تکمیلی

• مصرف آب کافی: حداقل ۲ لیتر آب در روز تا جریان ادرار تمیز بماند.
• اجتناب از قهوه و نوشیدنی‌های کافئین‌دار در هفته اول که ممکن است تحریک‌کننده مثانه باشد.
• پرهیز از رابطه جنسی تا حداقل دو هفته پس از عمل (یا طبق توصیه پزشک).
• پیگیری منظم: حتی اگر علائم بهبود خوبی دارید، حتماً زمان‌بندی ملاقات‌های پیگیری را رعایت کنید؛ این ملاقات‌ها برای کشف زودهنگام هر گونه عود یا عارضه ضروری هستند.